Звон не молитва чыгрынау

Постараемся детально ответить на вопрос: звон не молитва чыгрынау на сайте: молитва-богу.рф - для наших многоуважаемых читателей.

Читать онлайн “Звон ― не малітва” автора Чигринов Иван Гаврилович – RuLit – Страница 1

Звон — не малітва

Уладзімір Святаславіч — вялікі князь кіеўскі.

Апанасій — праваслаўны прэсвітэр.

Дружыннік — ганец вялікага князя.

Чалавек у армяку з башлыком.

Фар — выхавацель велікакняскіх дзяцей.

Дзяўчаты і хлопцы, паляўнічыя, смерды, жабракі, людзі ў армяках з башлыкамі.

Драўляны замак княгіні Рагнеды на беразе Свіслачы ў Ізяславе. У светлым пакоі княгіня Рагнеда і прэсвітэр Апанасій.

Апанасій. Матухна княгіня, яшчэ раз кажу: час адумацца вам. Сапраўдны Бог наш гаворыць мне: я навяду на паганых увесь стэп гэты, значыць, людзей са стэпу, жорсткіх і крыважэрных, якія блукаюць па зямлі толькі дзеля разбою. I яны павыкідваюць косці бацькоў вашых з магіл, параскідваюць па лугах і нівах пад сонцам, месяцам і зоркамі, якім вы пакланяецеся. Скіньце вашых жорсткіх багоў у Свіслач — і драўлянага Перуна з сярэбранай галавой і залатымі вусамі, таксама Дажбога і Стрыбога, як Сімаргла і Мокаш, з усімі разам.

Рагнеда. Пачакай, прэсвітэр. Вось ты пагражаеш нам сваім Богам. Значыць, і твой Бог жорсткі? Дык навошта мяняць нам сваіх, няхай, як ты гаворыш, і жорсткіх, на такога ж, а можа, і больш яшчэ жорсткага?

Апанасій. Княгіня, старое прайшло. Цяпер настае новае. А ты трымаешся за ранейшае. Нават імя Гарыслава, якое даў табе князь Уладзімір, адкінула. Захацела зноў звацца Рагнедай.

Рагнеда. Майму мужу, вялікаму князю, даўно хацелася вытравіць з маёй памяці ўсё роднае, забыць бацьку і маці, якіх ён забіў, малых братоў, якія таксама былі зарэзаны варагамі. Дзеля гэтага ён звацца прымусіў мяне іначай. Але цяпер я зноў на сваёй зямлі. I тут мая воля!

Апанасій. Матухна княгіня, не так твая воля, як сынава. Ізяславу належыць і гэты град, і ўсё, што навокал яго. А ў Полацку — пасаднік вялікага князя.

Рагнеда. Але сын не выгане маці.

Апанасій. Я таксама гатовы маліцца за чысціню яго душы і праведнасць думак.

Рагнеда. Думаеш, нашы багі назусім адступіліся ад яго?

Апанасій. Хто ведае, княгіня, але муж твой у Корсуне, калі прымаў новую веру, перад усім тамашнім народам сказаў: «Толькі цяпер пазнаў я сапраўднага Бога!»

Рагнеда. Не веру я Уладзіміру. Крывадушны ён быў, крывадушны і цяпер. Сын рабыні. А новую веру ўзяў, бо грэчаскія цары не аддавалі без гэтага за яго сястру сваю Ганну. Таму я ў цябе, праваслаўны прэсвітэр, пытаюся: навошта яму, распусніку, яшчэ адна жонка? Толькі дзеля таго, каб парадніцца з вялікімі царамі? У яго ж гэтых жонак без мяне яшчэ чатыры — грачанка, якую забраў у забітага ім жа брата, балгарыня, чахіня і яшчэ адна… Я ўжо не ведаю нават, з якой зямлі яна…

Апанасій. Так, муж твой, княгіня, быў дасюль ва ўладзе пажадлівасці. I новая вера ўратуе вялікага князя ад гэтага. У новай веры яму належыць мець адну жонку.

Рагнеда. Нішто яго не прымусіць адмовіцца ад пажадлівасці. Я добра ведаю яго, таксама як ведаю і тое, колькі ў яго наложніц, а то і звычайных палюбоўніц усяго на адну ноч: у Вышгорадзе — трыста, у Белгорадзе — трыста, у Бярэсце — дзвесце… Не, прэсвітэр, чорт у яго паміж рэбраў заўсёды будзе варушыцца, бунтаваць дурную кроў.

Апанасій. Я ж кажу, па нашай веры нават вялікаму князю можна мець усяго адну жонку. Так што…

Рагнеда. Ці не хочаш ты сказаць, што Уладзімір распусціць свае гарэмы, стане жыць з адной Ганнай? А грачанку сваю, чахіню, балгарыню ды ўсіх іншых развязе ў такія вось удзелы, як мой?

Апанасій. Твайго сына, княгіня.

Рагнеда. Няма чаго лішні раз напамінаць мне аб гэтым! I няма чаго настройваць сына супроць маці! Я ведаю, якія размовы ты вядзеш з ім!

Апанасій. Я выконваю волю яго бацькі, вялікага князя кіеўскага, і майго Бога, Ісуса Хрыста.

Рагнеда. А цяпер, прэсвітэр, слухай маю волю: куміраў мы сваіх бурыць пакуль не збіраемся тут! Скажы вялікаму князю, што мы яшчэ пажывём са старымі багамі. Так што, прэсвітэр, і табе далей знаходзіцца ў Ізяславе не варта.

Іван Чыгрынаў “Звон – не малітва”

Дзеянне драмы адбываецца ў апошнія гады жыцця Рагнеды – калі шматпакутная княгіня, "саламяная ўдава", знаходзілася ў высылцы разам з сынам, княжычам Ізяславам, будучым полацкім князем і адным з заснавальнікаў хрысціянскай веры ў Беларусі.

Іншыя летапісныя падзеі (сватанне Яраполка і Уладзіміра да Рагнеды, крывавая расправа Уладзіміра з Рагвалодам і яго дзецьмі, горкае замужжа Рагнеды-Гарыславы, спроба помсты з боку Рагнеды) падаюцца аўтарам у рэтраспектыўным плане, праз ўстаўныя сцэны-пантамімы. Твор надзелены аналітычнай кампазіцыяй, пры якой назіраецца развіццё дзеяння не толькі ў будучыню, але і ў мінулае.

У той час, як у Алеся Петрашкевіча трактоўка характараў звязана з гістарычнымі падзеямі, барацьбой за уладу, Іван Чыгрынаў закранае пытанні веры, падкрэслівае драматызм пераходу ад паганства (язычніцтва) да хрысціянства.

Рагнеда – паслядоўная і свядомая прыхільніца хрысціянства ("Гора і Слава. "), у драме "Звон – не малітва" паказана як язычніца. Але слова "адступніцтва", якое ўжываецца ў такіх выпадках, не адпавядае паводзінам Рагнеды. Яна вяртаецца да веры бацькоў, адмаўляецца ад імені Гараслава як ад памяці пра сапраўды горкія старонкі свайго жыцця. У яе, жанчыны, якая перажывае складанае, супярэчлівае пачуццё да мужа, Уладзіміра, змена веры звязана з асабістымі, інтымнымі перажываннямі.

Гэтае асабістае, жаночае (спляжаны гонар, успамін пра крывавую расправу з сваякамі, крыўда і рэўнасць) выразна адчуваюцца ў спрэчцы Рагнеды з праваслаўным прэсвітэрам Апанасіем:

"Р а г н е д а. Не веру я Уладзіміру. Крывадушны ён быў, крывадушны і цяпер. Сын рабыні. А новую веру ўзяў, бо грэчаскія цары не аддавалі без гэтага за яго сястру сваю Ганну. Таму я ў цябе, праваслаўны прэсвітэр, пытаюся: навошта яму, распусніку, яшчэ адна жонка? Толькі дзеля таго, каб парадніцца з вялікімі царамі? У яго ж гэтых жонак без мяне яшчэ чатыры – грачанка, якую забраў у забітага ім жа брата, балгарыня, чахіня і яшчэ адна. Я ўжо не ведаю нават, з якой зямлі яна.

А п а н а с і й. Так, муж твой, княгіня, быў дасюль ва ўладзе пажадлівасці. І новая вера ўратуе вялікага князя ад гэтага. У новай веры яму належыць мець адну жонку"

Выбар новай веры, хрышчэнне славянскіх земляў, адлюстраваныя ў п’есах Алеся Петрашкевіча, Івана Чыгрынава займаюць цэнтральнае месца. Славутае хрышчэнне язычнікаў у Кіеве згадваецца ў п’есе "Звон – не малітва" ў рэтраспектыўным плане. Пра яго распавядае Ізяславу Фар, выхавацель вялікакняскіх дзяцей. У нечым гэты фрагмент з’яўляецца пераказам занатаваных у летапісах падзей:

" Ф а р. Княжыч, запомні – тут паўсюды воля вялікага князя, яго ўлада над усім і над усімі. Прыехаўшы з Корсуня, ён адразу ж загадаў прывязаць Перуна да конскага хваста, і той валачыў яго з гары па Барычову ўзвозу да Ручая, а дваццаць дружыннікаў беглі следам, дубасілі старога бога жэзламі.

І з я с л а ў. А што ж кіяўляне? Што яны?

Ф а р. Няверныя, канечне, плакалі, гледзячы на ганьбаванне, нават с плачам суправаджалі свайго бога да самага Дняпра. Але вялікі князь загадаў і далей адпіхваць Перуна. Сказаў: "Калі прыстане дзе да берага, адпіхвайце яго. А калі пройдзе парогі, тады толькі пакіньце яго". Няверным жа тым часам загадаў сказаць: "Калі не прыйдзе хто заўтра да ракі – ці то багаты, ці то бедны, жабрак ці раб – будзе мне вораг!" На другі дзень узышоў вялікі князь з папамі царыцынымі і корсунскімі на бераг Дняпра, куды збіраліся натоўпам кіяўляне, пагнаў людзей у ваду, і там яны стаялі ў ёй па грудзі, а папы хрысцілі іх малітвамі, стоячы на беразе".

Пераход да новай веры, у аснове якой – цярплівасць, міласэрнасць, – адбываецца "паганскім", гвалтоўным шляхам. У многім змена багоў мае фармальны змест, закранае абрад, звязана з палітыкай, а не з інтымнымі акалічнасцямі духоўнага быцця чалавека.

Сам хрысціцель Кіева, вялікі князь Уладзімір не выпадкова вагаўся ў выбары паміж іудаізмам, ісламам і хрысціянствам -гэтыя веры былі для яго раўназначныя, і толькі чыста суб’ектыўныя чыннікі накіравалі яго выбар на карысць хрысціянства. Для яго ж галоўны не сімвал веры, не абрад, не духоўны змест рэлігіі, але абнаўленне жыцця, пераход яго ў іншую якасць. Менавіта гэтым ён тлумачыць Ізяславу неабходнасць адмовы ад язычніцтва:

"У л а д з і м і р. Я, сын мой, аддаючы табе Полацкі стол, хачу, каб ты разумеў: мінулае прайшло, цяпер усё будзе па-новаму. Але стол атрымаеш пасля таго, як прымеш новую веру. Без гэтага я не дам табе Полацкага княства".

"Звон – не малітва". Гэты рэфрэн, які гучыць з вуснаў персанажаў драмы, адлюстроўвае супярэчлівасць тых змен, пра якія з захапленнем кажа Уладзімір. Перамога новай веры, якая пацвярджаецца пабудовай хрысціянскіх бажніц, гукам званоў, гэта яшчэ не перамога новага, больш гуманнага светаадчування над паганскімі звычкамі. Ёсць традыцыя, ёсць мараль, што перадаюцца ад пакалення да пакалення. Носьбітам гэтай традыцыі і маралі выступае ў творы ўсё тая ж Рагнеда.

Яна, нібыта адступніца, выглядае большай хрысціянкай, чым усе добраахвотныя або міжвольныя хрысціцелі славянства. Рагнеда спрабуе выратаваць Анею, дачку злотніка, ад жорсткага абраду ахвярапрынашэння. Гэта, аднак, не ўдалося ні ёй, ні прэсвітэру Апанасію.

Кульмінацыя твора – канфлікт, непаразуменне паміж маці і сынам, Рагнедай і Ізяславам. Ён, як і яго бацька, гатовы зрушыць, зламаць усё "старое": абрад, традыцыю, забыцца на матчыну крыўду за зняважаны гонар. У заключным дыялогу п’есы ў маці з сынам няма паразумення:

"І з я с л а ў. Цяпер я ведаю шмат, мама. Але ты не павінна дакараць мяне, што я згадзіўся на пэўных умовах прыняць Полацкі стол. У мяне ў галаве снуюцца планы.

Р а г н е д а. О няшчасная зямля! Што з табой будзе?

І з я с л а ў. Раней часу не трэба плакаць па ёй. Цяпер у яе ёсць гаспадар, свой князь.

Р а г н е д а. Няшчасная яна і няшчасны сын мой!

І з я с л а ў. Ладна, мама, здаецца, я ўсё пераказаў, трэба спяшацца ў Полацк.

Р а г н е д а. Ты не раздзеліш са мной нават трапезу?

І з я с л а ў. Няма калі, мама. Скажы, каб памянялі коней, а то мае стаміліся.

Р а г н е д а. А сам ты?

І з я с л а ў. Яшчэ трымаюся ў сядле.

Р а г н е д а. Цяпер ужо зусім зразумела – падмянілі цябе ў Кіеве, сын! Раней ты не такі быў!

І з я с л а ў. Раней не ляжаў на мне княскі клопат. Жылі сабе тут, і ўсё.

Р а г н е д а. Ты яшчэ ўспомніш наша тутэйшае жыццё, яно будзе здавацца табе самым лепшым.

І з я с л а ў. Ты гаворыш так, быццам не жадаеш шчасця ні мне, ні нашай зямлі Полацкай, якую мы назад атрымалі?

Р а г н е д а. Якраз таму я і гавару гэтак, што хвалююся і за цябе, і за бацькаву зямлю.

І з я с л а ў. Прасі багоў за нас. Хоць што я кажу? Наконт багоў таксама ёсць воля вялікага князя. Дарэчы, трэба сказаць няньцы, каб прывялі сюды Анею. Я вазьму яе з сабой у Полацк.

Р а г н е д а. Яна не прыйдзе.

І з я с л а ў. Чаму?

Р а г н е д а. Яе забралі да сябе багі.

Ад нечаканасці Ізяслаў сядае на ўслон, бярэ ў далоні твар.

І з я с л а ў. Каму гэта ў галаву прыйшло аддаць яе багам у ахвяру?

Р а г н е д а. Самім багам. Я была тады ў свяшчэнным лесе, выбар паў на яе.

І з я с л а ў. І ты не заступілася?

Р а г н е д а. Перад багамі ўсе людзі роўныя!

І з я с л а ў (устае, бліскае вачамі). Трэба спаліць гэты лес і разбурыць свяцілішчы з усімі яго кумірамі! Так, як учынілі з імі ў Кіеве! А на іх месцы паставіць праваслаўныя цэрквы са званамі.

Р а г н е д а. Ты гэтага не зробіш, сын! Бо нашы багі будуць доўга харкаць крывёю ўслед вам, здрадзіўшым старой веры! Сам жа не адзін раз паўтараў за тым заходнім святаром: звон – яшчэ не малітва. ".

Пісьменнік здолеў знайсці і перадаць псіхалагічныя, драматычна насычаныя моманты пераходу ад старой да новай веры.

Для герояў драмы гэты пераход абярнуўся трагічнымі наступствамі. Ізяслаў губляе сваю каханую Анею. Рагнеда пасля расстання з мужам страчвае і сына. Ізяслаў здабывае больш турботаў і клопатаў, чым радасці ад падараванага яму княскага пасаду. Пераход ад старога да новага – адвечная прычына канфліктаў у гісторыі, адпаведна і ў літаратурных творах.

БЕЛАРУСКАЯ ПАЛІЧКА

заснаваная ў 1996

Іван Чыгрынаў

Р—РІРѕРЅ – РЅРµ малітва

Крыніца: Р—РІРѕРЅ – РЅРµ малітва : Рї’есы : [для старэйшага школьнага ўзросту / укладанне Р†. Дабрыян. – РњС–РЅСЃРє : Мастацкая літаратура, 2008. – 363, [2] СЃ. – ( Бібліятэка школьніка).

© Беларуская Палічка // пры выкарыстаньні матэрыялаў спасылка на Беларускую Палічку абавязковая

«Звон ― не малітва» (Чыгрынаў І.) – скачать книгу бесплатно без регистрации

Поделиться ссылкой на книгу!

Самый Свежачок! Книжные поступления за сегодня

В четвертый том входят произведения позднейшего периода его творчества: диалог “Политик”, в котором разрабатывается тема идеального правителя, обширные по объему “Законы”, в которых продолжается (начатая в “Государстве”) тема социальной утопии, и “Послезаконие”. В том вошли также “Письма”, рисующие личность философа, и Приложение, включающие две работы авторов-неоплатоников и эпиграммы, приписываемые Платону.

  • В настоящий том входят диалоги зрелого периода его творчества (в их числе – наиболее знаменитый диалог “Государство”), в которых диалектическое учение об идеях наполняется психологическим, эстетическим и социально-политическим содержанием.

  • Во второй том Собрания сочинений Платона входят шесть диалогов зрелого периода творчества философа (80-60-е годы IV в. до н. э.); их центральная проблематика – учение об идеях.

  • Из сборника «Прокотиков» Сост. Макс Фрай.

  • I. «САГА О ФОРСАЙТАХ»

    Предисловие автора (статья)

    Интерлюдия: Последнее лето Форсайта (рассказ)

    Интерлюдия: Пробуждение (рассказ)

    Сдается внаем (роман)

    II. «НА ФОРСАЙТСКОЙ БИРЖЕ»

    Зыбучие пески времени (рассказ)

    Тимоти на волосок от гибели (рассказ)

    Роман Тети Джули (рассказ)

    Собака у Тимоти (рассказ)

    Крик Павлина (рассказ)

    Форсайт четверкой (рассказ)

    Сомс и Англия (рассказ)

    Спасение Форсайта (рассказ)

  • Збірка малої прози А. Бондаря — яскраве відображення суб’єктивних, дуже особистих вражень автора. Це підслухані історії та розмови, галерея небанальних сюжетів про звичайне життя пересічних людей. Але крізь цей химерний калейдоскоп спостережень раз по раз виринають нетривіальні, такі, на перший погляд, непоєднувані образи, як-от смішний і трішки недоречний Папа Римський на Святошині, тб-серіальний комісар Рекс і навіть наймудріша з мишей.

    Саме тому «І тим, що в гробах» припаде до душі навіть найвибагливішим читачам.

    Набор «Неделька» — топ новинок — лидеров за неделю!

    Юная Тиррина бежит из-под венца, не желая становиться игрушкой в руках опекуна и очередной жертвой жениха, графа Дэйтара. Личность последнего внушает девушке ужас: псих, некромант и чернокнижник, таинственный Черный Ворон его величества сгубил уже трех невест. И Тирра совсем не хочет проверить на себе, окажется ли она удачливее предшественниц. Будь ее воля — она сбежала бы не только из-под венца, но и из мира. Ведь на самом деле она — земная девчонка, студентка иняза Тамара Коршунова. Но для того, чтобы вернуться домой, нужно понять, какие силы и с какой целью играют ее душой.

  • Финальная часть Забытых земель. Смертная Тень, вставший поперек горла могущественным кланам, принимает вызов.

  • Любовь похожая на сон. На бесконечный ночной кошмар. Лера мечется меж двух огней. Мрачный директор приюта или удочеритель, запирающий свои тайны на кодовый замок? Время расставит всё на свои места.

  • Получив известия о смерти своего отца, я была вынуждена покинуть свой дом. И совсем не ожидала, что на пустой дороге, занесенной снегом, мне встретится попутчик. А уж увидеть его спустя некоторое время в замке, при смерти моей тети и вовсе не думала! А ведь наше путешествие только начинается. Оборотни, вампиры и эльфы — лишь малая часть того, что еще будет впереди…

    Наконец, произведение закончено) Должна попросить прощения за такую задержку. Просто начиналось писать оно одно из первых, потом интерес резко пропал. Это черновой вариант, во многих местах переделанный, поэтому советую читать с самого начала)) Жду ваших комментариев) За нахождение ошибок буду очень благодарна.

  • Раньше я всегда считала, что есть просто мужчины и Мужчины с большой буквы «M», такие себе супер-пупер мачо. Как же сильно я, наивная, ошибалась… Оказалось есть мужчины с буквы «K», и «B», и возможно, еще что-то из алфавита. Но что эти три буквы точно есть, я уверена на все сто, так как Судьба распорядилась одного из них подкинуть мне или меня к нему. А я ПРОТИВ!

  • В Москву пришла зима. Но Кузьму «Варлока» Ефимова это ничуть не расстроило. Наконец-то он может, как и другие студенты просто ходить на уроки, заниматься спортом и гулять с девушками. Но если ты колдун с силами Аватара, то вряд ли у тебя когда-нибудь всё будет как у обычного подростка. Если уроки – у одного из лучших диверсантов Первой Магической Войны, спорт – то такой, где замешаны большие деньги, а девушки запросто могут оказаться цесаревнами. А тут ещё придётся лететь на другой континент, в Северо-Американскую Либерократию, на суд.

    Что бы ещё мне почитать.

    Подготовка к скачиванию!

    Не закрывайте это окно, большие книги могут долго формироваться.

    Читать онлайн «Звон ― не малітва»

    Уладзімір Святаславіч — вялікі князь кіеўскі.

    Апанасій — праваслаўны прэсвітэр.

    Дружыннік — ганец вялікага князя.

    Чалавек у армяку з башлыком.

    Фар — выхавацель велікакняскіх дзяцей.

    Дзяўчаты і хлопцы, паляўнічыя, смерды, жабракі, людзі ў армяках з башлыкамі.

    Драўляны замак княгіні Рагнеды на беразе Свіслачы ў Ізяславе. У светлым пакоі княгіня Рагнеда і прэсвітэр Апанасій.

    Апанасій. Матухна княгіня, яшчэ раз кажу: час адумацца вам. Сапраўдны Бог наш гаворыць мне: я навяду на паганых увесь стэп гэты, значыць, людзей са стэпу, жорсткіх і крыважэрных, якія блукаюць па зямлі толькі дзеля разбою. I яны павыкідваюць косці бацькоў вашых з магіл, параскідваюць па лугах і нівах пад сонцам, месяцам і зоркамі, якім вы пакланяецеся. Скіньце вашых жорсткіх багоў у Свіслач — і драўлянага Перуна з сярэбранай галавой і залатымі вусамі, таксама Дажбога і Стрыбога, як Сімаргла і Мокаш, з усімі разам.

    Рагнеда. Пачакай, прэсвітэр. Вось ты пагражаеш нам сваім Богам. Значыць, і твой Бог жорсткі? Дык навошта мяняць нам сваіх, няхай, як ты гаворыш, і жорсткіх, на такога ж, а можа, і больш яшчэ жорсткага?

    Апанасій. Княгіня, старое прайшло. Цяпер настае новае. А ты трымаешся за ранейшае. Нават імя Гарыслава, якое даў табе князь Уладзімір, адкінула. Захацела зноў звацца Рагнедай.

    Рагнеда. Майму мужу, вялікаму князю, даўно хацелася вытравіць з маёй памяці ўсё роднае, забыць бацьку і маці, якіх ён забіў, малых братоў, якія таксама былі зарэзаны варагамі. Дзеля гэтага ён звацца прымусіў мяне іначай. Але цяпер я зноў на сваёй зямлі. I тут мая воля!

    Апанасій. Матухна княгіня, не так твая воля, як сынава. Ізяславу належыць і гэты град, і ўсё, што навокал яго. А ў Полацку — пасаднік вялікага князя.

    Рагнеда. Але сын не выгане маці.

    Апанасій. Я таксама гатовы маліцца за чысціню яго душы і праведнасць думак.

    Рагнеда. Думаеш, нашы багі назусім адступіліся ад яго?

    Апанасій. Хто ведае, княгіня, але муж твой у Корсуне, калі прымаў новую веру, перад усім тамашнім народам сказаў: «Толькі цяпер пазнаў я сапраўднага Бога!»

    Рагнеда. Не веру я Уладзіміру. Крывадушны ён быў, крывадушны і цяпер. Сын рабыні. А новую веру ўзяў, бо грэчаскія цары не аддавалі без гэтага за яго сястру сваю Ганну. Таму я ў цябе, праваслаўны прэсвітэр, пытаюся: навошта яму, распусніку, яшчэ адна жонка? Толькі дзеля таго, каб парадніцца з вялікімі царамі? У яго ж гэтых жонак без мяне яшчэ чатыры — грачанка, якую забраў у забітага ім жа брата, балгарыня, чахіня і яшчэ адна… Я ўжо не ведаю нават, з якой зямлі яна…

    Апанасій. Так, муж твой, княгіня, быў дасюль ва ўладзе пажадлівасці. I новая вера ўратуе вялікага князя ад гэтага. У новай веры яму належыць мець адну жонку.

    Рагнеда. Нішто яго не прымусіць адмовіцца ад пажадлівасці. Я добра ведаю яго, таксама як ведаю і тое, колькі ў яго наложніц, а то і звычайных палюбоўніц усяго на адну ноч: у Вышгорадзе — трыста, у Белгорадзе — трыста, у Бярэсце — дзвесце… Не, прэсвітэр, чорт у яго паміж рэбраў заўсёды будзе варушыцца, бунтаваць дурную кроў.

    Апанасій. Я ж кажу, па нашай веры нават вялікаму князю можна мець усяго адну жонку. Так што…

    Рагнеда. Ці не хочаш ты сказаць, што Уладзімір распусціць свае гарэмы, стане жыць з адной Ганнай? А грачанку сваю, чахіню, балгарыню ды ўсіх іншых развязе ў такія вось удзелы, як мой?

    Апанасій. Твайго сына, княгіня.

    Рагнеда. Няма чаго лішні раз напамінаць мне аб гэтым! I няма чаго настройваць сына супроць маці! Я ведаю, якія размовы ты вядзеш з ім!

    Апанасій. Я выконваю волю яго бацькі, вялікага князя кіеўскага, і майго Бога, Ісуса Хрыста.

    Рагнеда. А цяпер, прэсвітэр, слухай маю волю: куміраў мы сваіх бурыць пакуль не збіраемся тут! Скажы вялікаму князю, што мы яшчэ пажывём са старымі багамі. Так што, прэсвітэр, і табе далей знаходзіцца ў Ізяславе не варта.

    Рагнеда. Яне жартую, прэсвітэр. Забірай свае медныя ды сярэбраныя крыжыкі, іконкі на шаўковых гайтанах, на сярэбраных ланцужках ды ступай, адкуль прыйшоў, не бянтэж людскія душы.

    Апанасій. Бянтэжыць не варта, але надзею…

    Рагнеда. На чаканне кары, на чаканне бяды?

    Апанасій. Шлях зямнога жыцця кароткі, але ён нікчэмны перад вечнасцю пакутаў для адных і перад такой жа вечнасцю раю для другіх.

    Рагнеда. Для тых, каго выбера твой Бог?

    Апанасій. Так. Але і для тых, хто выбера яго і хто заслужыць перад ім.

    Ізяслаў. Добрай раніцы, мама! ( Падыходзіць да Рагнеды, становіцца на калені, цалуе .)

    Ізяслаў. Над свяшчэнным лесам за Свіслаччу да раніцы cлаўся куродым. Няйначай, вядун Холад зноў выведваў у багоў нейкую тайну.

    Апанасій. Так, яшчэ звечара патыхала адтуль цяжкім дымам, ажно нельга было спаць. Відаць, гарэла ў земляных пячурках сырая трава і розная іншая цвіль.

    Ізяслаў. Старая ваўчыца таксама выла да самай раніцы. Дазволь, матухна, забіць яе ці хоць бы напалохаць, каб не набліжалася да замка.

    Рагнеда. Не, сын. Няхай жыве. Няхай ходзіць і вые. Мы разам будзем адыходзіць на той свет — яна і я. А вось прэсвітэр Апанасій пакіне нас сёння. ( Глядзіць на сына, але той апускае вочы .) Ты хочаш пагаварыць з ім напаследак?

    Iзяслаў. Калі на тое будзе твая воля.

    Рагнеда. Тым часам, сын, прывыкай ужо і да свае волі. Дык хочаш?

    Рагнеда. Ну, то не варта нікуды адсюль хадзіць. Заставайцеся тут. А мне трэба распарадзіцца па замку. Бывай, праваслаўны прэсвітэр!

    Апанасій. Што вялікаму князю сказаць?

    Рагнеда ( засмяялася ). Першае, скажы, што мы жывыя. I сын яго, Ізяслаў, і жонка Рагнеда.

    Апанасій. Бачыш, княжыч, гоніць мяне адсюль твая маці.

    Ізяслаў. Яна не цябе гоніць. Яна тваю веру не прымае. Бо лягчэй спакусіць маладога. А людзі ў гадах, як мая маці, цяжка расстаюцца нават са сваімі няхітрымі звычаямі, не тое што з багамі.

    Апанасій. Ты не па гадах разумны, княжыч. I гэта без кніжак. Разумею, як бы ўзбагаціўся твой розум пры грамаце.

    Iзяслаў. Мне захожыя святары часта чытаюць кнігі.

    Апанасій. Гэта добра, княжыч, што ты ўмееш слухаць. Але самыя правільныя кнігі, каб ведаў, грэчаскія, з Царграда. ( Трохі маўчыць, а тады зноў гаворыць .) Хацелася б мне дазнацца, што начараваў на сваім смуродным вогнішчы Холад?

    Ізяслаў. Хутка дазнаемся. Але ты раскажы, прэсвітэр, як гэта было там, у Корсуне, калі бацька мой…

    Апанасій… І вялікі князь прымаў новую веру?

    Апанасій. Матухна твая толькі што казала, што прыняў ён яе з-за царыцы Ганны, але гэта ў яе старая злосць і рэўнасць гавораць.

    Iзяслаў. Ты маю маці не чапай, прэсвітэр.

    Апанасій. А напраўду было так. Вялікі князь захапіў Корсунь і паслаў царам Васілію і Канстанціну ў Царград сказаць: «Вось узяў ужо ваш град славуты. Чуў жа, што маеце сястру ў дзеўках: калі не аддасце за мяне, то зраблю і вашаму граду тое ж, што гэтаму».

    Ізяслаў. Так, гэта голас майго бацькі. Чулі яго пад Пшэмыслам і Чэрвенам палякі. Перамог ён вяцічаў, праўда, на гэтых давялося хадзіць, лічы, за адзін год двойчы. Яцвягі таксама праз год пакарыліся кіеўскаму князю. Паспеў схадзіць мой бацька і на радзімічаў. Там яшчэ і цяпер, кажуць заезджыя сюды людзі, пішчанцы Воўчага Хваста баяцца… Заключыў нядаўна мір з балгарамі. Балгары так і сказалі: «Тады не будзе паміж намі міру, калі камень стане плаваць, а хмель — тануць».

    Апанасій. Твая праўда, княжыч. Воін твой бацька выдатны. Але ці чуў ты размову яго са сваім дзядзькам перад заключэннем гэтага міру?

    Апанасій. Паглядзеў я палонных, кажа д .

  • Оценка 3.3 проголосовавших: 22
    ПОДЕЛИТЬСЯ

    ОСТАВЬТЕ ОТВЕТ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here